Afazi Nedir? Afazi Tipleri ve Terapisi

Afazi bir dil bozukluğu rahatsızlığıdır. Bu dil bozukluğu beynin konuşma becerilerini gerçekleştirdiğin yerlerinin hasar alması sonucunda meydana gelir. Bundan ötürü kişide konuşma, okuma-yazma, konuşulanı anlama gibi eylemlerde birtakım sorunlar oluşur. Bunlar ya tamamen beceri kaybı ya da kısmi beceri kaybı olarak gözlemlenir. Afazi genellikle bir inme, travma veya kafa çarpmalı kazalardan sonra görülür. Örneğin, inme beynin belli bir kısmında kan akışının olmaması durumudur. Bu kan akışının sağlanamamasından ötürü beyin hücreleri ölür. Beyin hasarı ile gerçekleşen bu durumun diğer nedenleri ise, beyin tümörleri, beyin enfeksiyonları vs. yer alır. Afazi yetişkin ve çocuk ayırt etmeksizin her bireyde görülebilir. Her bireyde görülmesi aynı oranda görüleceği anlamına gelmez. Afazinin boyutunu yaşanılan olayın şiddeti, beyinde oluşturduğu etkenler belirler.

Afazi Tipleri

Afazi akıcı ve tutuk olmak üzere iki bölümde incelenir. Akıcı afazi de asıl sorun kişileri anlama güçlüğünün oluşmasıdır. Bu kişiler yeni sözcükler veya gereksiz uzun kelimeler kullanırlar. Karşıda dinleyen kişi içinse cümleleri takip etmek ve anlamak oldukça güçtür. Bu kişiler genellikle uzun ve hatalı konuştuklarının farkında değillerdir. Tutuk afazi de ise kişi söylemek istediklerini ifade edecek kelimeleri bulurken güçlük çeker. Çok kısa konuşurlar ve konuştukları kısa dahi olsa söylemekte zorlanırlar. Bu durumunda farkında olan kişiler ise karşıdaki kişinin anlamaması gibi durumlarda hayal kırıklığına uğrarlar.

Afazi Terapisi

Afazi, bir nörolog tarafından muayene edilip tanı olarak konulur. Doktor bir afazi durumunun varlığını düşündüğünde ilgili hastayı bir Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi dil ve konuşma terapistine yönlendirir. Dil ve konuşma terapisti uyguladığı özel eğitim ve afazi testi ile kişinin durumunu netleştirir. Bu testte kişiye anlama, okuma, sorulan sorulara cevap verme gibi işlemler yaptırılır. Bazı vakalarda kişiye müdahaleye gerek olmadan iyileşme gözlemlenebilir. Bu iyileşme süreçleri ise birkaç saat veya birkaç gün olarak belirtilebilir. Bazı durumlarda ise birkaç ay sürmekle birlikte kalıcı afazi sorunlarının da varlığından bahsetmek mümkündür. Kalıcı olan afazi bozukluklarında ise dil ve konuşma terapistleri kişiye oldukça yardımcı olurlar. İyileşme durumunu etkileyen en önemli faktörler ise kişinin yaşı, sağlık durumu, beynin hasar alan kısmın durumu, kişinin cinsiyetidir. Bu iyileşme sürecinde kişinin motivasyonu da oldukça önemli bir yere sahiptir. Olumlu bir kişilik, çevresel faktörler, iyi bir aile desteği iyileşme sürecine olumlu katkılar sağlar. Dil ve konuşma terapistleri bu süreçlerde kişilere

  • Dil becerilerini yeniden oluşturma
  • İletişim kurma yöntemlerini güçlendirme
  • Dil sorunlarını çözme
  • İletişim becerilerini kuvvetlendirme
  • Moral ve motivasyon ile destek olma gibi konularda yardımcı olurlar.

Özel Eğitim Merkezinden bireysel ve grup olarak alınan bu desteklerle en kısa sürede çözüme kavuşturulmaya çalışılır. Bu süreç yaklaşık 6 ay-24 ay arasında değişkenlik gösterir. Grup olarak alınan destekler kişilerin motive edilmesine yardımcı olur. Bu alınan desteklerde kişilerin ailelerinin de katılımı oldukça önemlidir.